Ligadas per la melodia de la lenga

Ligadas per la melodia de la lenga

Tad aqueth navèth tèma d’Òcfutura, qu’avem decidit de causir, e n’estó pas causa aisida, tres pertrèits de hemnas occitanas au demiei de’us qu’avem escriut dens lo jornau aquestas duas darrèras annadas. L’ua qu’ei professora d’occitan-provençau a Marselha, la dusau qu’ei cantaira e musicaira e la tresau ei condaira !

Entà poder parlar l’occitan en dehòra deu cerc familiau, Maria-Noèla Pieracci que devó trobar endrets « confidenciaus » a l’encontre de militants. La provençau qu’encontrarà alavetz hèra de monde dens lo mitan deu teatre mes tanben deus mèdia.

La ràdio qu’estó l’un deus autes mejans que Maria-Noèl trobè tà poder exprimí’s librament dens la lenga qu’afecciona tant. Pendent 12 ans, qu’animè ua emission culturau cada dimèrcs sus las ondas de Sant Ceri dens Var.

N’a pas jamei podut seguir cors d’occitan a l’escòla, mes que reparè lo temps perdut pendent los sons estudis d’Istòria. Que validè un Diplòma Universitari (DU), puish drin mei tard, qu’obtienó lo CAPES dens las annadas 2000. Despuish, qu’ei professora dens lo segondari public. Segon era, l’ensenhament qu’ei essenciau tà la transmission de la lenga mes tanben los mèdia e la produccion artistica. Que participarà a l’aventura de la « Madalena », imaginada peu cantaire Manu Théron en 2011. Lo líder deu Còr de la Plana que hiquè en musica aquesta legenda foceana, arron annadas de recèrcas dens los archius municipaus de Marselha. Que formè alavetz un còr de 23 hemnas vienudas de la navèra generacion de cantairas d’Occitania. Maria-Noèla qu’i canta dab artistas com Myriam Boisserie, Lise Borki o enqüèra Isabelle François.

« M’agrada de cantar en occitan perqué, nos vèn, es un acte militant. Es pas a l’azard se cantam en occitan. Nos vèn de la volontat d’espandir la lenga », çò nse digó la professora.

Qu’ei tanben per la canta que Fanny Chatelain s’exprimeish. D’après la tolosana, la canta polifonica « que’t dèisha la plaça d’estar çò qui ès, que t’i pòts exprimir librament ». Qu’avè 8 o 10 ans, pendent ua hèsta de familha, que’s hiquèn a cantar e aqueth moment que’u partvirè, « qu’èra magnific ». Qu’entrè au Conservatòri de Tolosa en musica classica puish mei tard au Conservatòri occitan on èran dispensats cors de canta deu repertòri pirenenc. Fanny qu’estudiè dab Pascal Caumont, cantaire deu grop Vox Bigerri, puish dab Jean-Jacques Casteret, cantaire de Balaguèra. Entà impregnà’s au maxímum de la cultura, qu’a passat temps dens cantèras e hestenaus.

Qu’ei en seteme de 2008, que Fanny creè lo grop Las Mondinas. Qu’animava talhèrs e qu’avè enveja d’apitar un grop shens nat pupitre ni particion, dab un son pròche deus aulhèrs e deu terrenh.

Pendent un talhèr de Pascal Caumont, qu’encontrè a Audrey Pémolié, « com èi ua votz baisha potenta, que calèva monde qui agin votz timbradas, ne calèva pas que’m retieni de cantar. Amandine Marie que passè lo son diplòma de musicaira intervienenta a la facultat deu Miralh e Pascal Caumont qu’i intervienèva un dia. Que sabèva que volèvi crear un grop ». Nau ans mei tard, las Mondinas que sortín « En tot caminar», lo lor purmèr àlbum dens lo quau tornan préner cantas tradicionaus occitanas (bearnesa, bigordana e provençau). Fanny Chatelain qu’ei tanben ahuecada de canta còrsa e que hasèva partida deu trio Madamicella pendent dus ans. La cantaira tolosana qu’ei actuaument professora de flabuta traversèra de las escòlas de musica de Peirehorada e de Salias en Bearn.

Ei la musicalitat particulara de la lenga nosta qui atirè Malika Verlaguet. La joena avaironesa qu’entenó l’occitan a casa com Maria-Noèla e Fanny, e la melodia que’u èi demorada longtemps en cap. Qu’ei en participar a talhèrs de condes que vadó ahuecada per la practica de la literatura orau. La contaira que ditz las soas istòrias en duas lengas, l’occitan e lo francés, ua gimnastica qui sembla foncionar au près deu public captivat.

Que’ns contè que paradoxaument, n’èra pas mercés a un contaire occitan que’s decidí a contar en lenga nosta, mes quan seguí estagis de condes sus la tematica « Cossí contar sa cultura ? ».

Los estagis qu’èran assegurats per Bob Bourdon… un Amerindian ! Qu’estó totun inspirada per l’auvernhata Teresa Canet, costat occitan : « M’a fòrça agradat son biais de far viure la lenga pels seus contes ». Malika que parteish de condes populars qui traversan los atges e an evolucionat peu boca-aurelha, que’n hè la soa version pròpia en la mesclar dab las soas ideas. Lo son darrèr espectacle que s’apèra « Tifa-tafa», que vòu díser « varam » en occitan-lengadocian. Malika qu’a causit aqueth títol peu son espectacle pr’amor de la soa recèrca permanenta d’emocion dab lo public… tà que los còrs e hàcian « tifa-tafa » au lor torn.