Economia deu litorau

Agost
2017

Lo dossièr deu mes

Partatjar

Economia deu litorau

Economia deu litorau oceanic : las chifras claus

La còsta oceanica que dispausa de dus pòrts màgers, Bordèu e Baiona, taus transpòrts de mercaderias.
Que gaudeish tanben d’un desvelopament toristic deus importants, qui permet a las Pireneas Atlanticas e a las Lanas d’aver mantuns milierats d'emplecs.
Aquera video balha las chifras claus de l’annada 2015.

Sorsa : © OCprod

"Com la lenga, los jòcs tradicionaus que son pertocats per ua desapareishuda progressiva."

Las activitats tradicionaus e l’identitat deu territòri

La litoralizacion deu poblament e de las activitats que's hasó au ritme deus grans periòdes istorics. Purmèr, a partir deu sègle XIXau, arron las granas descobèrtas. Au parat deu tèma « Tèrras d'Òc, tèrras de migracions », qu'avem vist los divèrs movements deu pòble occitan capvath l'istòria e qu'au sègle XIXau, cap a 25 000 bigordans e s'installèn tà America deu Sud, possats per la miséria. Que partín en batèu deus pòrts qui costejavan l'Atlantic com Baiona o Bordèu. Variabla, la durada de la traversada que podèva anar dinc a 60 dias a bòrd d'un batèu de vapor tà anar de Baiona dinc a Montevideo, com ac hasó lo poèta Isidore Ducasse en 1850.

Enter 1862 e 1866, 213 navius que partín deu pòrt de Bordèu e 41 deu de Baiona, sia un trafic uman de 11 200 personas en 4 ans !

Los escambis comerciaus fluviaus (cuer, lan, seu...) enter país occitans e d'Americas que's multipliquèn, especiaument dab los pòrts de Montevideo, de Buenos Aires e de Porto Alegre.

↬ Legir mei

Sorsa : La Setmana

Eslhevatge de las ustras e pesca au Lac d'Arcaishon

Sorsa : Radio País

Salina a Beauduc

Salines de Beauduc

Sorsa : Lubman04 (Wikimedia Commons)

Adishatz & Co

Ua activitat economica en occitan suu litorau, que’s pòt. Lo sedent d’Adishatz, marca de vestits, ne’s troba d’alhors pas en Capberton per azard.
En ligam dab la « surf-industria », lo sué « business model » que ns’ei explicat per Joan-Luc Lagrave. Cargat de desvolopament comerciau, qu'aubrí tanben lo "Gascon'cept store", vertadièr lòc de vita, on se pòt crompar produits arreligats au territòri.

Sorsa : © OCprod

La còsta : còste que còste !

« Florida occitana »

Las còstas occitanas que son espacis toristics neishuts de la creishença de las trenta gloriosas. Qu'ei ua politica voluda per la DATAR e pilotada dirèctament peu poder centrau.

Que cau crear un gran espaci toristic de la Camarga dinc a la frontèra dab l'Estat espanhòu. En 1963 qu'estó creada la Mission Interministeriau d'Amenatjament Toristic de Lengadòc-Rosselhon. Que vòlen bastir en 20 ans suus 180 km de còsta 6 estacions toristicas quasi a partir d'arren. Que sortiràn de tèrra lo Cap d'Agde, Leucata, lo Grau per exemple.

Que seràn bastidas rotas e autorotas. Aquera « Florida occitana », diseràn los sons opausants, qu'a per objectiu de respóner a la saturacion de la còsta provençau, d'arrestar los toristas qui prenen lo camin de la còsta espanhòla. Las tèrras son crompadas e arquitèctas tribalhan aus projèctes de vilas qui coneishem adara.

D'aquera epòca data la politica de demosticacion.

Illustracion : Jean-Louis Zimmermann (Wikimedia Commons)

BaTelÒc
« Destinacion toristica mei atractiva d'Euròpa »

La medisha decision qu'ei presa en 1968 per la còsta atlantica. Mes la situacion economica qu'a cambiat. La creacion de la Mission Interministeriau d'Amanatjament de la Còsta Aquitània (MIACA) non beneficiarà pas deus mejans qui estón mes a disposicion de la còsta lengadociana e catalana.

Totun, lo prumèr ministre Georges Pompidou que vòu har de la còsta Aquitània « la destinacion toristica mei atractiva d'Euròpa ».
Que s'ageish de crear 9 zònas d'urbanizacion enter la punta deu Medòc e lo bocau de l'Ador. Objectiu : arcuélher 550 000 toristas en 1980 contra mensh de la mitat en 1970.
La consciéncia en l'opinion que cau preservar los espacis naturaus, qui espeleish per las annadas 70, obligarà los projèctes aquitans a non pas pegar vertadèrament au modèl aplicat a la còsta lengadociana.

Illustracion : ElfeJediBiochimiste (Wikimedia Commons)

previous arrow
next arrow
Slider

Seta

La naissença, puèi la creissença de Seta es plenament ligada a la del sieu pòrt.
Entre estanh e mar Mediterranèa, los de Seta son en primièr gents de la mar, mar noiriguièra qui assegura lor subsisténcia dempuei sègles.

Realizat per Kaleo Design e produsit per Lo CIRDÒC.
Un dorsièr europenc a tornar trapar sus www.occitanica.eu

Sorsa : Lo CIRDOC

Lexic e expressions… amb Lo Congrès

Lo vocabulari de la marina

amarra : amarre
ancora : ancre
ancorar : mouiller
arbre mèste : grand mât
babòrd / òrsa : bâbord
bastengatge : bastingage
cai : quai
còca / cau : coque
mast de fòga / de mejana : mat d’artimon
popa : poupe
proa : proue
sextant : sextant
tirant, sàrtia, sarti, auban : hauban
tribòrd / poja : tribord

Mei de mots au dicod'Òc
Ligam : http://www.locongres.org
Illustracion : Pedroserafin

BaTelÒc
Expressions gessidas de la mar

A bèlas velas conflas : à pleine voiles
A la revogada : à force de rames
A òrsa e a poja : tant bien que mal
Aver lo vent d’a popa / anar vent en popa / estar de cuu au vent : avoir le vent en poupe
Figura de proa : figure de proue
Har ua desbarcada : faire la fête
Menar la barca : diriger une entreprise
Metre a la capa : serrer les voiles et se mettre face au vent
Sarrar las velas : plier les voiles

Hont : tèrm'Òc - Lexic occitan de l'espaci public urban
Sorsa : http://www.locongres.org
Illustracion : Tim Green

Femnas de tot atge
La lingua franca

La lingua franca qu'èra utilizada de l'Edat-Mejana dinc au sègle XIXau dens lo bacin mediterranèu peus marins e peus mercands qui i navigavan.

Lo son vocabulari limitat qu'èra compausat mei que mei a partir de lengas romanicas (occitan, italian, portugués, catalan, castelhan, francés) dab quauques mots turcs, arabes, maltés... La soa gramatica qu'èra hèra redusida e n'avè pas nada conjugason dinc au sègle XVIIau.
Lo sol lexic de lingua franca, entitolat Dictionnaire de la langue franque ou petit mauresque, qu'estó editat a Marselha en 1830.

Sorsa : Wikipèdia
Illustracion : Christiania Havn, John William Edy

previous arrow
next arrow
Slider

Lo bocau de l’Ador

Lo bocau de l’Ador, qui’s geta dens la mar grana au Sud de la region Navèra Aquitania, n’estó pas tostemps en aqueth endret.
De Pòrt-Labrit a Baiona en passant per Capberton, l'Ador qu'avó ua istòria agitada.
Entre capricis deu fluvi e intervencion deus òmis, un mistèri e ua « batalha » que son revelats en aquera video, on l'economia qu'aucupa ua plaça centrala.

Sorsa : © OCprod

Voladas de léger… dab l’InÒc Aquitània

Société historique et archéologique d'Arcachon et du pays de Buch. Le littoral gascon et son arrière-pays : mer, dunes, forêt... : actes du 1er colloque tenu à Arcachon les 27 et 28 octobre 1990. Société historique et archéologique d'Arcachon et du pays de Buch, 1991.

Société historique et archéologique d'Arcachon et du pays de Buch. Le littoral gascon et son arrière-pays : Moyen âge, économie, Arcachon et le Bassin : actes du deuxième colloque, Arcachon, 17-18 octobre 1992. Société historique et archéologique d'Arcachon et du pays de Buch, 1993.

BaTelÒc

CABLAT, Patrice, BOYRIE-FÉNIÉ, Bénédicte. Les secrets de la forêt océane : 2000 ans d'histoire du pays Landes nature côte d'Argent. Bordeaux : Éditions "Sud-Ouest", 2015

Femnas de tot atge

RECTORAN, Pierre. Le gascon maritime de Bayonne et du val d'Adour : [grammaire, vocabulaire, guide de conversation, proverbes et dictons, morceaux choisis, Noëls gascons]. Curutchet, 1996.

Femnas de tot atge

MICHEL, Louis. La Langue des Pêcheurs du Golfe du Lion. Journal d'agriculture tropicale et de botanique appliquée, 1972, vol. 19, no 12, p. 583-592.

previous arrow
next arrow
Slider

Los partenaris deu projècte

Région Nouvelle Aquitaine

Projècte sostengut per la Region Novèla Aquitana

Lo CIRDÒCInoc AquitaineLo CongrèsLa SetmanaOCTeleOccitanica